Elektrik dağıtım şirketince mahallinde yapılan araştırma sonucunda vatandaşın kaçak elektrik tüketimi yaptığının tespiti halinde mahallinde kaçak tüketim tespit tutanağı tanzim edilerek ilgili tesisat mühürlenir. Dağıtım şirketlerince yapılan bu işlemler 30.05.2018 tarih ve 30436 sayılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42 vd. Maddelerine uygun şekilde yapılır. Buna göre aşağıda sayılan haller kaçak elektrik tüketimi kapsamında değerlendirilmektedir:
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) (Değişik ibare:RG-14/1/2025-32782) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması,
KAÇAK ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİ OLARAK KABUL EDİLİR.
(2) (Ek:RG-14/1/2025-32782) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekerek bir veya birden fazla cihazı doğrudan enerjilendiren müdahaleler birinci fıkranın (b) bendi; perakende satış sözleşmesi ve ikili anlaşması mevcutken, sayaca bağlı tesisatın tüketimini etkileyecek şekilde yapılacak müdahaleler ise birinci fıkranın (c) bendi kapsamında değerlendirilir.
Görüldüğü üzere kaçak tüketim şekli birden farklı şekilde yapılabilmektedir. Tüketim şeklinin yukarıda belirtilen bentlerden hangisi kapsamına girdiği hususu da tanzim edilen kaçak tüketim tespit tutanağında mutlaka belirtilmelidir zira kaçak tüketim bedeline ilişkin hesaplamalar ilgili kaçak tüketim şekline göre yapılmaktadır.
Ufak bir nüans ise kişinin perakende/ikili anlaşması olup olmadığı hususudur. Kişinin Pss(Perakende Satış Sözleşmesi)/ikili anlaşması bulunmaksızın kaçak tüketim yaptığı hallerde şekil olarak yukarıdaki bentlerden hangisi kapsamına girerse girsin yapılacak tüm işlemler yönetmeliğin 42/1-a maddesi esas alınarak yapılmaktadır. Şahsın kaçak elektrik tüketimi yaptığının tespit edilmesi ve akabinde tutanak tanzim edilmesinin ardından ise yönetmelikte yapılan 14.01.2025 tarihli değişiklikle getirilen 43. Maddenin 7. Fıkrası ile yapılan tespit ve işlemlerin fotoğraflandırılması veya video alınması zorunludur. Söz konusu fotoğraf ve video kaydında kaçak elektrik tüketiminin yöntemine dair detaylı açıklamalara yer verilir. 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yapılan işlemler ayrıca video kaydına alınır.
Elektrik dağıtım şirketince yapılan işlemlerin ardından yönetmeliğin 44 vd. Maddelerine göre usulüne uygun şekilde kaçak tüketim bedeli hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Bu süreçte şahıs tarafından ödeme yapılmaması halinde ise gerekli icra takip süreci ve cezai işlemler başlatılır. Kaçak elektrik tüketimi; haksız fiil niteliği taşıması ve ayrıca TCK 163/3 kapsamında suç da teşkil etmesi sebebiyle gerek hukuk muhakemesi ve icra işlemlerini gerekse de ceza yargılamasını birlikte ilgilendirmektedir. Yazının uzamaması bakımından hukuki süreçler bir sonraki yazımızın konusu olacaktır.
Av. Ömer GÖRMÜŞ
Bu yazıda anlatılan durumlardan birini yaşıyorsanız dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.